overgang of burnout

De waarheid over overgang en overgewicht

januari 2021

l

Saron Petronilia

Overgang

De waarheid over overgang en gewichtstoename

De ene vrouw komt jaarlijks vele kilo’s aan: “Van lucht! Ik eet bijna niks meer.” De andere sport zich het snot voor de ogen en valt geen grammetje af. Ze hebben 2 dingen gemeen: Ze zijn beiden in de overgang en ze geven allebei de overgang de schuld van hun tegenslag. Ze hebben beiden ook gelijk èn ongelijk.

Hoe het precies zit vertel ik je in dit artikel. En uiteraard geef ik ook tips hoe je weer een bij jou passend gezond gewicht bereikt.

Zelfvertrouwen

Afgelopen herfst heb ik opnieuw meerdere workshops Werk en Overgang gegeven in diverse bedrijven en organisaties. Het programma richt zich op hoe vrouwen in de leeftijd van 40-60 jaar vol energie en zelfvertrouwen kunnen blijven werken, en kunnen profiteren van hun kennis en ervaring.

De waarheid over overgang en gewichtstoename

De ene vrouw komt jaarlijks vele kilo’s aan: “Van lucht! Ik eet bijna niks meer.” De andere sport zich het snot voor de ogen en valt geen grammetje af. Ze hebben 2 dingen gemeen: Ze zijn beiden in de overgang en ze geven allebei de overgang de schuld van hun tegenslag. Ze hebben beiden ook gelijk èn ongelijk.

Hoe het precies zit vertel ik je in dit artikel. En uiteraard geef ik ook tips hoe je weer een bij jou passend gezond gewicht bereikt.

Zelfvertrouwen

Afgelopen herfst heb ik opnieuw meerdere workshops Werk en Overgang gegeven in diverse bedrijven en organisaties. Het programma richt zich op hoe vrouwen in de leeftijd van 40-60 jaar vol energie en zelfvertrouwen kunnen blijven werken, en kunnen profiteren van hun kennis en ervaring.

Zoals altijd, ook hier, stelden enkele vrouwen ongewenste gewichtstoename aan de orde. Hoewel dat een tikkeltje off-topic is. En alle andere deelneemsters spitsten hun oren. Hongerig naar antwoorden waar ze wat aan kunnen hebben.

Overtollige kilo’s

Met andere woorden: heel veel vrouwen zitten met overtollige kilo’s in hun maag. Letterlijk en figuurlijk. Ze zijn ervan overtuigd dat wat ze ook doen of laten, een extra vetrol (of twee) hun deel zal zijn.

Wetenschappelijk onderzoek naar ‘overgang en gewichtstoename’ geeft eveneens aanleiding om te denken dat die twee – overgang en gewichtstoename – hand in hand gaan. Al ligt het subtieler dan we denken.

Gewichtstoename

Het onderzoek waarnaar ik verwijs, is overigens behoorlijk grondig gedaan en niet door de minste. Professor Susan R Davis publiceerde ‘Understanding weight gain at menopause’ een jaar of tien geleden. Davis is onder meer vooraanstaand klinisch onderzoeker op het gebied van vrouwelijke geslachtshormonen.

Ze leidt het Women’s Health Research Program aan de Monash University in Australië, is hoofd van de Women’s Endocrine Clinic bij het Alfred Hospital Melbourne en voormalig voorzitter van de Australasian Menopause Society en de International Menopause Society.

Menopauze

Ze heeft gezocht in literatuur – uit wetenschappelijke databases (van 1946 – 2012) – met de zoektermen: menopauze, midlife, hormoontherapie of oestrogeen, gecombineerd met obesitas, lichaamsgewicht of lichaamssamenstelling.

Overgang

Die 66 jaar wetenschappelijke literatuur samengevat: “Gewichtstoename wordt NIET direct toegeschreven aan de overgang. De hormonale veranderingen in deze fase zijn WEL geassocieerd met toename van de totale hoeveelheid lichaamsvet en buikvet.”

Gemiddeld blijken vrouwen in de middelbare leeftijd 0,7 kg per jaar aan te komen waarbij hun taille langzaam maar zeker verdwijnt onder invloed van dat groeiende buikvet.  En dat is ‘gevaarlijk’ vet.  Het wordt visceraal vet genoemd, dat zich dieper en rond onze organen ophoopt.

Hormoontherapie

Uit ‘Understanding weight gain at menopause’: “Overgewicht op middelbare leeftijd vergroot het risico op hart- en stofwisselingsziekten. Hormoontherapie, in het bijzonder oestrogeentherapie, lijkt gunstige effecten te hebben, zoals vermindering van vetmassa en verbeterde insulinegevoeligheid.”

Maar, voordat je op een drafje naar de Vrouwenkliniek gaat om jezelf hormoontherapie te laten voorschrijven: er is meer aan de hand.

Spiermassa

Het is namelijk ook bekend dat we tijdens, en voorafgaand aan de overgang spiermassa kwijtraken, en daarmee een snellere stofwisseling die meer calorieën verbrandt. Onze eet- en bewegingsgewoonten daarentegen veranderen niet. Het is zelfs waarschijnlijker dat je steeds minder (gevarieerd) bent gaan bewegen en voeding (en vulling 🤔) bent gaan gebruiken.

Zelfzorgroutines

Worden de contouren van mogelijke andere oorzaken van die ‘onverklaarbare’ koppige kilo’s al duidelijker?

Veel vrouwen moeten tijdens de overgang alle zeilen bijzetten om überhaupt te overleven waardoor ze niet zomaar aan gezonde zelfzorgroutines toekomen. Denk aan carrière- en relatieveranderingen, potentiële gezondheidsproblemen (of die van de levenspartner) en de zorg voor ouder wordende ouders en opgroeiende kinderen, pubers of adolescenten.

Overgangsklachten

En, laten we ook eens kijken naar de effecten van overgangsklachten. Die eisen indirect mogelijk ook wat extra pondjes op?

Neem spier- en gewrichtsklachten. Die stimuleren nou niet echt om meer te gaan bewegen, eerder tot minder. Of stemmingswisselingen, (over)vermoeidheid, angsten en/of depressieve klachten inspireren ook niet bepaald tot een lekker stukje hardlopen, om daarna heerlijk een verrukkelijke linzensalade vol vers gesneden knapperige rauwkost voor jezelf klaar te maken.

Mijn tips:

👉🏽 Accepteer en omarm de vrouw in de spiegel. Ik heb een hele mooie meditatie gemaakt die je daarbij fantastisch kan helpen. Zelf vind ik het nog steeds een van de meest levensveranderende reflectie-oefeningen ooit door mij ingesproken. Het is een onderdeel van mijn 10-daagse overgangscursus Vaarwel hormonaal gedoe, oververmoeidheid en overvol hoofd.

👉🏽 Blijvend iets minder eten en drinken dan je tot nu toe gewend bent, is een optie als je niet méér kunt gaan bewegen. Voor een paar weken of maanden een ander regime toepassen, is weinig zinvol omdat het lichaam daarna terugkeert naar hoe het was voor het tijdelijke regime: homeostase heet dat. Het zal het vet dat je rond je middel bent kwijtgeraakt – als je dat al hebt weggewerkt – weer gaan opslaan.

Stemmingswisselingen

👉🏽 Alcohol laat je het liefst gewoon staan. Natuurlijk, af en toe een glaasje is prima. Maar weet dat zelfs een klein beetje alcohol overgangsklachten als hoofdpijn, opvliegers, nachtelijk zweten en stemmingswisselingen kan versterken.

Alcohol kan zelfs bijdragen aan depressie als veel drinkt. Overigens bevatten alcoholische dranken vaak veel (verborgen) suikers, dus veel calorieën, die je weet wel waar heen gaan.

👉🏽 Eet meer vezels, vooral de oplosbare vezels. Dit type vormt een gel-achtige substantie die helpt te hoge cholesterolwaarden en -bloedsuikerspiegels te verlagen.

Volgens een onderzoek in het tijdschrift Obesity zorgde een toename van 10 gram oplosbare vezels voor een afname van vier procent in de ophoping van buikvet.

Dergelijke vezels vind je onder meer in havermout, gerst, bonen, linzen, erwten, appels, spruitjes en zoete aardappelen. Vezels helpen je overigens omdat ze geen calorieën bevatten, wel vullend zijn en je spijsvertering te verbeteren.

Gewichtsbeheersing

👉🏽 Ontwikkel de gewoonte om regelmatig intensief te bewegen. Met meer en vooral ook intensief bewegen (waarvan je gaat zweten ) vergoot je de kans op blijvend succes als het gaat om gewichtsbeheersing enorm. Begin met intervallen van bijvoorbeeld 2 minuten wandelen en 1 minuut snelwandelen.. Je hele systeem krijgt er een oppepper van.

Nou zijn er altijd vrouwen die dit allemaal al toepassen maar gewichtsgewijs blijven steken: hen adviseer ik om anders intensief te gaan bewegen dan ze gewend zijn. Gaan powerwalken in plaats van baantjes trekken in het zwembad, bijvoorbeeld.

Botontkalking

👉🏽 Wees blij met de benefits: Meer en intensiever bewegen levert je niet alleen een passend gezond gewicht op, ook de extra voordelen zijn niet mals. Veel overgangsklachten verminderen daardoor zelfs. Je weert je tegen een slechte lichaamshouding, botontkalking, hart- en vaatziekten, kankers, Alzheimer, kracht- en mobiliteit verlies et cetera.

Gelukshormoon

👉🏽 Geniet van je high! Meer en intensiever bewegen bezorgt je ook nog eens een regelmatig terugkerende ‘runnershigh’: een dot endorfine (gelukshormoon) en een optimistische stemming. Je slaapt beter, voelt je fit en vol energie en zelfvertrouwen.

👉🏽 Zorg er wel voor dat je je zorgverlener hebt geconsulteerd over je voornemen meer en intensiever te gaan bewegen. En, als je medicijnen gebruikt, vraag dan gelijk of die bijdragen aan gewichtstoename, en zo ja, vervangen kunnen worden door een ander medicijn zonder die bijwerking.

👉🏽 Doe aan krachttraining! Zoals gewichtheffen, weerstandsbanden gebruiken of lichaamsgewicht-oefeningen zoals push-ups doen. Je kunt hiermee zelfs een deel van de verloren spiermassa weer opbouwen. Volgens onderzoek kan krachttraining ook buikvet helpen smelten. En slechts twee of drie trainingen per week zijn voldoende.

👉🏽 Relax! Een van de effecten van een teveel van het stresshormoon cortisol – en daar hebben we in onze snelle westerse samenleving bijna allemaal last van – is een dikke buik. Kies een manier van stressmanagement die bij je past. Wandelen. Tuinieren. Kokkerellen. Mediteren. Knuffelen met de kleinkinderen. Als het je maar ontspant.

Motivatie

👉🏽 En hoe zit het met vrouwen die zich een slag in de rondte trainen om af te vallen, hoor ik je denken. Succes valt of staat bij de motivatie. Is afvallen om esthetische redenen het doel? Dan is de kans groot dat het extra gewicht blijft zitten waar het zit.

Onderzoekers* ontdekten dat vrouwen dan nauwelijks meer gewicht verliezen dan vrouwen die niet sporten. Het blijkt wel te werken als je wilt afvallen om een betere gezondheid te bereiken. (Kijk ook nog eens naar tip 1 en 5.)

© Saron Petronilia.

*Zodra ik dat onderzoek tevoorschijn heb getoverd, zal ik de link ernaar erbij zetten.

 

Het ultieme Rite de Passage Programma 

Vind balans tussen werk, gezondheid en gezin ZONDER OVERGANGSKLACHTEN en hervind je energie en vitaliteit. Met persoonlijke coaching en exclusieve hulpmiddelen ondersteunen we je professionele groei terwijl je persoonlijke leven in harmonie blijft. Samen begeleiden we je door deze transformatieve levensfase met een helder plan en strategie, zodat je kunt uitgroeien tot de beste versie van jezelf.

Vrouwelijk leiderschap

Overgangsklachten vormen de springplank naar het authentiek, overtuigende en vervullende, vrouwelijke leiderschap. Als je moeiteloos door de overgang wilt navigeren, lees dan hier meer over mijn coachingprogramma Mastermind De Zelfverzekerde Vrouwelijke Leider.

Wil je nu gelijk aan de slag: Kies dan voor de 3-delige masterclass Magische Menopauze Mindset.

Kosteloze inspiratie

Wil je graag in overleg met mij bepalen wat voor jou de beste strategie is om overgangsklachten te laten verdwijnen en weer vol energie en zelfvertrouwen door te groeien in je werk of bedrijf?

Boek dan in mijn agenda een kosteloos gesprek. Dit is de link.

#overgang #overgewicht #gewichtstoename #buikvet #menopauze #overgangssymptomen #overgangsklachten #overgangscursus #overgangsboek

 

Meer artikelen lezen?

Vrouwen hebben grotere intuïtiespier dan mannen

Vrouwen hebben grotere intuïtiespier dan mannen

Vrouwen hebben grotere intuïtiespier dan mannen De overgang is een periode waarin niet alleen fysieke en emotionele verschuivingen op de agenda staan. Het is de levensfase waarin we onze identiteit herzien. We gaan onszelf opnieuw uitvinden. De overgang is meer dan...

Lees meer
Glazen plafond is mythe

Glazen plafond is mythe

Zwarte vrouwen dupe van ongelijke promotiekansen Het rapport 'Women in the Workplace 2023' van McKinsey en LeanIn.Org omschrijft het glazen plafond als een mythe. De belangrijkste barrière naar de top is de 'broken rung'. Vooral zwarte vrouwen zijn hiervan de dupe....

Lees meer
Chat
Vragen? Stel ze hier :)
Hallo👋🏽,
Hier Saron Petronilia
Kan ik je ergens mee helpen?
Stuur me een berichtje. Ik reageer z.s.m.