• Bedrijven, duw vrouwen in de overgang niet naar de uitgang

    Werkende vrouwen in de overgangsleeftijd vormen de grootste en snelst groeiende groep op de arbeidsmarkt. Wie is er verantwoordelijk voor hun werkplezier en arbeidsproductiviteit? De werkgever of de vrouw zelf? Er zijn goede redenen voor bedrijven om deze levensfase om deze vrouwen niet naar de uitgang te duwen. Bijvoorbeeld economische.

    Menopauze


    Iedere vrouw die tijd van leven heeft, komt in de overgang, het jarenlange proces rondom het definitief stoppen van de menstruatie (de menopauze). De symptomen voorafgaand aan en na de menopauze tonen zich grotendeels tussen het 40ste en 60ste levensjaar.

    De ene vrouw heeft nauwelijks ergens last van, terwijl de ander eronder gebukt gaat. Volgens Brits onderzoek behoort een kwart van alle vrouwen tot de laatste groep.

    Geen enkele vrouw in de overgangsleeftijd die ik heb gesproken en/of geïnterviewd, beantwoordt de vraag wie er verantwoordelijk is voor hun werkplezier en arbeidsproductiviteit met een volmondig: de werkgever. De meeste vrouwen - of ze in loondienst, ondernemer of huisvrouw met vrijwilligerswerk en mantelzorgtaken zijn – zien de overgang als een individueel proces. Zij moet er alleen doorheen.

    Functioneringsgesprek


    Maar dat laatste is niet waar. Ook haar privé- en werkomgeving krijgen ermee te maken. Na afloop van een workshop die ik onlangs gaf, kwam er een deelneemster naar me toe. Een bekende van haar kreeg aan het einde van haar functioneringsgesprek van haar manager de mededeling: “Doe wat aan die overgang van je. Iedereen heeft er last van.”

    Iedereen in deze samenleving heeft te maken met vrouwen in de overgang, van jong tot oud, vrouw en man, en dus ook de werkgever.

    Maar als ik hr-managers de vraag voorleg wie er verantwoordelijk is voor hun werkplezier en arbeidsproductiviteit, wordt er erg veel met de wimpers geknipperd en gekucht. De meest primaire reactie die ik gehoord heb, is: “Kunnen die vrouwen dan helemaal niks zelf.”* Maar de meesten die ik tref, tonen zich geïnteresseerd. Zowel de mannelijke als vrouwelijke managers.

    Vervullend


    Vrouwen kunnen heel erg veel heel goed zelf. Én vrouwen zijn net als mannen sociale wezens met persoonlijke behoeften zoals vervullend werk en respect. Op 14 juni 1956 werd dan ook eindelijk de ‘Wet handelingsonbekwaamheid’ afgeschaft. Getrouwde vrouwen mochten voortaan werken, een bankrekening openen en zonder toestemming van de echtgenoot op reis. Sindsdien is het aandeel vrouwen op die masculiene arbeidsmarkt enorm gegroeid.

    Helft


    Vandaag de dag vormen werkende vrouwen in de overgangsleeftijd zelfs de grootste en snelst groeiende groep op de arbeidsmarkt. Sterker nog, zij vormen met hun 1,8 miljoen (CBS 2017) bijna de helft van de totale vrouwelijke beroepsbevolking. De verhouding man-vrouw op de arbeidsmarkt is overigens 5:4.

    Met andere woorden: Was er enkele decennia geleden voor werkgevers weinig aanleiding om zich überhaupt over het onderwerp overgang te buigen, anno 2018 is er alle reden voor enige alertheid op dit gebied. Al was het maar om economische redenen.

    Werkplezier


    Verschillende onderzoeken en studies* op het gebied van Overgang en Werk laten zien dat overgangssymptomen het werkplezier en de arbeidsproductiviteit negatief kunnen beïnvloeden. De symptomen kunnen leiden tot meer verzuim, achteruit solliciteren, arbeidsconflicten en zelfs tot stoppen met werken. En dat kost de werkgever dus geld.

    Zowel het verzuim als het opvullen van de vacatures, is kostbaar. Het kost bijvoorbeeld gemiddeld € 4.728 om een nieuwe medewerker te werven (Recruitment Kengetallen 2013) en € 22.417 om een arbeidscontract (met wederzijds goedvinden) te ontbinden (Onderzoek Panteia Ontslagkosten Werkgever 2012).

    25% stopt


    Een op de vier werkende vrouwen met behoorlijke overgangssymptomen denkt erover om te stoppen met werken. Dat blijkt uit het onderzoek van psycholoog dr. Claire Hardy dat onlangs is gepubliceerd in Women’s Midlife Health Journal.

    Het mogelijke vertrek van vrouwen (40-60 jaar) is een reëel gegeven, kost geld en betekent, gezien hun enorme kennis en ervaring, ook een kwalitatieve aderlating voor de economie. We praten hier over tientallen duizenden zo niet honderdduizend vrouwen.

    Urgentie


    In deze verouderende samenleving, waarin we langer moeten doorwerken, zal het aandeel vrouwen in de overgangsleeftijd voorlopig blijven groeien. (CBS 2017) Enige urgentie voor het dichten van dit onvoorziene lek is naar mijn smaak wel aan de orde.

    Bijvangst


    De ‘bijvangst’ is ook niet onaantrekkelijk. Voor de vrouwen zelf is het namelijk bepaald onaangenaam zich op een glijbaan naar beneden te bevinden, op het moment dat ze qua kennis en ervaring de fase van het meesterschap hebben bereikt. Het betekent voor hen daarnaast een verlies op het gebied van financiële onafhankelijkheid. Hen weten te behouden voor je bedrijf of organisatie is een win-win.

    De vrouwen die stoppen met werken bevinden zich naar mijn mening opvallend vaak in een werksfeer waar gebrek heerst aan openheid over en respect voor de overgang. Bovendien zijn de vrouwen zelf meestal slecht geïnformeerd over deze levensfase.

    Lacune


    Dat vrouwen én werkgevers bijna geen kennis over de overgang paraat hebben, mag in 2018, met 1,8 miljoen werkende vrouwen in de overgangsleeftijd, toch als een lacune worden gezien. Juist omdat overgangssymptomen zo ontwrichtend voor beide kunnen uitpakken. De cultuur op de arbeidsmarkt is de afgelopen decennia onvoldoende met deze demografische ontwikkelingen mee veranderd. Iets waar deze vrouwen alleen al op basis van hun enorme volume recht op hebben!

    Goedkoop


    Het gebrek aan kennis kunnen werkgevers gemakkelijk en goedkoop helpen oplossen door actief informatie over deze levensfase beschikbaar te stellen. Het vormt een eerste stap naar openheid over en respect voor de overgang op de werkvloer.

    Daar kunnen werkgevers zelfs wetten die dat verplichten bij aanhalen. Zoals de wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGBL) en de wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Er is werk aan de winkel voor werkgevers zolang vrouwen blijven zwijgen uit angst voor hun positie, flauwe grappen moeten tolereren* of uitglijers te verduren krijgen als: “Doe wat aan die overgang van je. Iedereen heeft er last van.”

    Vooruitgang


    Maar mijn hoop is vooral gevestigd op bedrijven en organisaties voor wie duurzaam, of ook wel maatschappelijk verantwoord, ondernemen de norm is; voor wie de combinatie van het bevorderen van het werkplezier en de arbeidsproductiviteit van de werknemers, én economische groei, vooruitgang betekent.

    ©️ Saron Petronilia, juli 2018

    Auteur ‘Alles over werken tijdens de overgang’, biedt sinds 2010 individuele coaching en workshops en trainingen Overgang en Werk en Overgang en Verzuim in bedrijven en organisaties.

    *achtergrondinformatie en resultaten van deze onderzoeken en studies staan beschreven in ‘Alles over werken tijdens de overgang’.

    Overgangs Quiz

    Er komt gelukkig steeds meer informatie over de overgang bij vrouwen, werkgevers en artsen. Het taboe rond deze levensfase wordt naar mijn idee geleidelijk minder. Maar is dat ook zo? Met deze Quiz wil ik graag een steekproef doen naar de kennis in de samenleving over de overgang.

    De OvergangQuiz kost je 2 minuten van je tijd. Je kunt de quiz anoniem doen. Je test je kennis en maakt kans op leuke prijzen. Waaronder een heerlijke dag in de mooiste sauna van Nederland.

    Delen op:

    Over mij


    Saron Petronilia: “Ik ben een expert op het gebied van Overgang en Werk. Dankzij het toepassen van mijn eigen leefregels kom ik ‘s morgens met een grote sprong mijn bed uit om werkende vrouwen in de overgang te leren hoe ze net als ik vol energie en zelfvertrouwen kunnen blijven werken. En hoe ze van hun loopbaan het succes kunnen maken waarnaar zij verlangen".

    “De overgang is bedoeld als oogsttijd én moment om je carrièreplanning naar boven bij te stellen. Meer rijpe vrouwen op topposities leidt tot een betere sfeer op de werkvloer en hogere scores op de AEX-index. Het is mijn persoonlijke overtuiging dat met meer rijpe vrouwen naast grijze heren op topposities ook een gezonde wereld binnen handbereik is."